Παρότι ο οργανισμός χρειάζεται ορισμένα θρεπτικά συστατικά σε πολύ μικρές ποσότητες, η σημασία τους για την υγεία είναι καθοριστική. Πρόκειται για τα μικροθρεπτικά συστατικά, μια κατηγορία που περιλαμβάνει κυρίως τις βιταμίνες και τα μέταλλα. Σε αντίθεση με τα μακροθρεπτικά συστατικά, όπως οι πρωτεΐνες, οι υδατάνθρακες και τα λιπαρά, δεν αποτελούν βασική πηγή ενέργειας, αλλά συμμετέχουν σε πολυάριθμες λειτουργίες που διατηρούν τον οργανισμό υγιή.
Οι βιταμίνες και τα μέταλλα συμβάλλουν στη σωστή λειτουργία του μεταβολισμού, του ανοσοποιητικού συστήματος και του νευρικού συστήματος. Παράλληλα, συμμετέχουν στην παραγωγή ερυθρών αιμοσφαιρίων, στη διατήρηση της υγείας των οστών και στην αποκατάσταση των ιστών. Ορισμένα λειτουργούν ως συστατικά ενζύμων, ενώ άλλα βοηθούν τον οργανισμό να αξιοποιεί την ενέργεια που προσλαμβάνει από τις τροφές.
Στα σημαντικότερα μικροθρεπτικά συστατικά περιλαμβάνονται ο σίδηρος, ο ψευδάργυρος, το ιώδιο, το σελήνιο, το μαγνήσιο και το ασβέστιο, καθώς και οι βιταμίνες A, C, D, E, K και του συμπλέγματος Β. Ο σίδηρος είναι απαραίτητος για τη μεταφορά οξυγόνου στο αίμα, το ιώδιο για την παραγωγή θυρεοειδικών ορμονών, ενώ ο ψευδάργυρος συμμετέχει στην επούλωση των πληγών και στην άμυνα του οργανισμού. Η βιταμίνη D συμβάλλει στην απορρόφηση του ασβεστίου και στην υγεία των οστών, ενώ η βιταμίνη C υποστηρίζει τη σύνθεση κολλαγόνου και την απορρόφηση του σιδήρου από φυτικές τροφές.
Παρότι οι απαιτούμενες ποσότητες είναι μικρές, η ανεπαρκής πρόσληψη ορισμένων μικροθρεπτικών συστατικών μπορεί να οδηγήσει σε προβλήματα υγείας. Η έλλειψη σιδήρου, για παράδειγμα, μπορεί να προκαλέσει αναιμία και κόπωση, ενώ η ανεπαρκής πρόσληψη βιταμίνης D μπορεί να επηρεάσει την υγεία των οστών. Από την άλλη πλευρά, η υπερβολική πρόσληψη ορισμένων βιταμινών και μετάλλων, ιδιαίτερα μέσω συμπληρωμάτων, ενδέχεται να έχει ανεπιθύμητες συνέπειες.
Η καλύτερη στρατηγική για την κάλυψη των αναγκών είναι μια ποικίλη και ισορροπημένη διατροφή, με φρούτα, λαχανικά, όσπρια, δημητριακά ολικής άλεσης, ξηρούς καρπούς και κατάλληλες πηγές πρωτεΐνης. Τα συμπληρώματα δεν είναι απαραίτητα για όλους και πρέπει να χρησιμοποιούνται όταν υπάρχει συγκεκριμένη ανάγκη. Το γεγονός ότι ο οργανισμός χρειάζεται ένα θρεπτικό συστατικό σε ελάχιστη ποσότητα δεν μειώνει τη σημασία του για την υγεία.
