Η εμμηνόπαυση σηματοδοτεί μια φυσιολογική φάση στη ζωή μιας γυναίκας, αλλά οι ορμονικές αλλαγές που τη συνοδεύουν επηρεάζουν περισσότερα από τον εμμηνορροϊκό κύκλο. Μία από τις σημαντικότερες επιδράσεις αφορά την υγεία των οστών και τον κίνδυνο οστεοπόρωσης.
Τα οστά δεν είναι αδρανείς δομές. Ανανεώνονται συνεχώς μέσα από μια διαδικασία κατά την οποία παλαιός οστικός ιστός απομακρύνεται και νέος σχηματίζεται. Τα οιστρογόνα συμβάλλουν στη διατήρηση αυτής της ισορροπίας, περιορίζοντας την υπερβολική αποδόμηση του οστού.
Κατά την εμμηνόπαυση, τα επίπεδα των οιστρογόνων μειώνονται σημαντικά. Ως αποτέλεσμα, η απώλεια οστικής μάζας μπορεί να επιταχυνθεί, ιδιαίτερα στα πρώτα χρόνια μετά την τελευταία έμμηνο ρύση. Η μείωση της οστικής πυκνότητας δεν προκαλεί συνήθως πόνο από μόνη της, γι’ αυτό η οστεοπόρωση συχνά παραμένει αδιάγνωστη μέχρι να συμβεί ένα κάταγμα.
Ο κίνδυνος επηρεάζεται και από άλλους παράγοντες, όπως η ηλικία, το οικογενειακό ιστορικό, το χαμηλό σωματικό βάρος, το κάπνισμα, η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ και η μακροχρόνια χρήση ορισμένων φαρμάκων. Δεν εμφανίζουν όλες οι γυναίκες την ίδια απώλεια οστικής μάζας, ούτε χρειάζονται όλες τις ίδιες εξετάσεις ή παρεμβάσεις.
Η διατροφή παίζει σημαντικό ρόλο. Το ασβέστιο συμμετέχει στη δομή των οστών, ενώ η βιταμίνη D βοηθά στην απορρόφησή του. Γαλακτοκομικά προϊόντα, ορισμένα εμπλουτισμένα τρόφιμα, μικρά ψάρια που καταναλώνονται με τα κόκαλα και ορισμένα πράσινα λαχανικά μπορούν να συμβάλουν στην πρόσληψη ασβεστίου. Η ανάγκη για συμπληρώματα εξαρτάται από τη διατροφή και την κατάσταση της υγείας.
Εξίσου σημαντική είναι η άσκηση με φόρτιση του σκελετού, όπως το περπάτημα, καθώς και οι ασκήσεις ενδυνάμωσης. Η ισορροπία και η μυϊκή δύναμη συμβάλλουν επίσης στην πρόληψη πτώσεων.
Ο γιατρός μπορεί να εκτιμήσει τον ατομικό κίνδυνο και να προτείνει μέτρηση οστικής πυκνότητας όταν ενδείκνυται. Σε ορισμένες περιπτώσεις απαιτείται ειδική φαρμακευτική αγωγή. Η έγκαιρη πρόληψη βοηθά στη διατήρηση της κινητικότητας και της ανεξαρτησίας σε μεγαλύτερη ηλικία.
