Οι μαύροι κύκλοι κάτω από τα μάτια είναι ένα πολύ συνηθισμένο χαρακτηριστικό και μπορεί να εμφανιστούν σε ανθρώπους κάθε ηλικίας. Παρότι συχνά τους συνδέουμε αποκλειστικά με την έλλειψη ύπνου, στην πραγματικότητα δεν υπάρχει μία μόνο αιτία. Η κληρονομικότητα, η ηλικία, η ανατομία της περιοχής και διάφοροι καθημερινοί παράγοντες μπορούν να επηρεάσουν την εμφάνισή τους.
Ένας από τους βασικούς λόγους είναι ότι το δέρμα κάτω από τα μάτια είναι πολύ λεπτό. Τα αιμοφόρα αγγεία που βρίσκονται από κάτω μπορεί να είναι περισσότερο ορατά μέσα από το δέρμα, δημιουργώντας μια μπλε, μωβ ή σκούρα απόχρωση. Το φαινόμενο μπορεί να είναι πιο έντονο σε ορισμένους ανθρώπους λόγω γενετικών χαρακτηριστικών.
Η κληρονομικότητα παίζει σημαντικό ρόλο. Αν οι μαύροι κύκλοι εμφανίζονται σε άλλα μέλη της οικογένειας, είναι πιθανότερο να εμφανιστούν και σε εμάς. Το χρώμα και το πάχος του δέρματος, η κατανομή του λίπους στην περιοχή και το βάθος της κοιλότητας κάτω από τα μάτια είναι χαρακτηριστικά που επηρεάζονται σε μεγάλο βαθμό από τα γονίδια.
Η ηλικία μπορεί επίσης να κάνει τους κύκλους πιο εμφανείς. Με το πέρασμα του χρόνου, το δέρμα λεπταίνει και χάνει κολλαγόνο και ελαστικότητα, ενώ αλλάζει και η κατανομή των ιστών γύρω από τα μάτια. Οι αλλαγές αυτές μπορούν να δημιουργήσουν σκιές που κάνουν την περιοχή να φαίνεται πιο σκούρα.
Η έλλειψη ύπνου μπορεί να επιδεινώσει προσωρινά την εμφάνιση των μαύρων κύκλων. Όταν είμαστε κουρασμένοι, το δέρμα μπορεί να φαίνεται πιο ωχρό, με αποτέλεσμα τα αγγεία κάτω από αυτό να γίνονται πιο εμφανή. Η κούραση μπορεί επίσης να προκαλέσει πρήξιμο γύρω από τα μάτια, δημιουργώντας επιπλέον σκιές.
Οι αλλεργίες αποτελούν έναν ακόμη παράγοντα. Η ρινική συμφόρηση και το συχνό τρίψιμο των ματιών μπορούν να προκαλέσουν φλεγμονή και να εντείνουν τη σκουρόχρωση της περιοχής. Για αυτό, σε ανθρώπους με αλλεργίες οι μαύροι κύκλοι μπορεί να είναι πιο έντονοι.
Η παρατεταμένη έκθεση στον ήλιο μπορεί επίσης να συμβάλει. Η υπεριώδης ακτινοβολία διεγείρει την παραγωγή μελανίνης και μπορεί να προκαλέσει υπερμελάγχρωση, κάνοντας την περιοχή κάτω από τα μάτια πιο σκούρα.
Η αντιμετώπιση εξαρτάται από την αιτία. Ο επαρκής ύπνος, η προστασία από τον ήλιο, η αποφυγή του τριψίματος των ματιών και η αντιμετώπιση των αλλεργιών μπορούν να βοηθήσουν όταν αυτοί είναι οι παράγοντες που επιδεινώνουν την εικόνα. Οι κρέμες και τα καλλυντικά μπορεί να προσφέρουν προσωρινή βελτίωση, αλλά δεν μπορούν να αλλάξουν μόνιμα την ανατομία της περιοχής.
Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι οι μαύροι κύκλοι δεν σημαίνουν απαραίτητα ότι κάποιος είναι άρρωστος ή δεν κοιμάται αρκετά. Σε πολλούς ανθρώπους αποτελούν φυσιολογικό, κληρονομικό χαρακτηριστικό.
Εάν η σκουρόχρωση εμφανιστεί ξαφνικά, αφορά κυρίως το ένα μάτι ή συνοδεύεται από έντονο πρήξιμο, πόνο ή αλλαγές στην όραση, χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση. Στις περισσότερες περιπτώσεις, όμως, οι μαύροι κύκλοι είναι αποτέλεσμα ενός συνδυασμού γενετικής, ανατομίας, ηλικίας και καθημερινών παραγόντων.
