Αν κλείσετε το ένα μάτι και μετά το άλλο κοιτάζοντας ένα αντικείμενο απέναντί σας, μπορεί να παρατηρήσετε ότι το αντικείμενο φαίνεται να αλλάζει θέση. Αυτό σχετίζεται με ένα ενδιαφέρον χαρακτηριστικό της όρασης: οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν ένα «κυρίαρχο» μάτι.
Το κυρίαρχο μάτι είναι εκείνο του οποίου τις πληροφορίες ο εγκέφαλος τείνει να προτιμά σε ορισμένες οπτικές εργασίες. Αυτό δεν σημαίνει ότι το άλλο μάτι βλέπει χειρότερα ή ότι υπάρχει κάποιο πρόβλημα στην όραση. Τα δύο μάτια συνεργάζονται συνεχώς και ο εγκέφαλος συνδυάζει τις πληροφορίες που λαμβάνει και από τα δύο.
Η ύπαρξη δύο ματιών έχει ένα σημαντικό πλεονέκτημα: βοηθά τον εγκέφαλο να υπολογίζει την απόσταση και το βάθος. Επειδή όμως κάθε μάτι βλέπει μια ελαφρώς διαφορετική εικόνα, ο εγκέφαλος μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να δίνει μεγαλύτερη βαρύτητα στις πληροφορίες του ενός. Αυτό δημιουργεί την οφθαλμική κυριαρχία.
Το ενδιαφέρον είναι ότι το κυρίαρχο μάτι δεν χρειάζεται να βρίσκεται στην ίδια πλευρά με το κυρίαρχο χέρι. Ένας άνθρωπος μπορεί, για παράδειγμα, να είναι δεξιόχειρας αλλά να έχει αριστερό κυρίαρχο μάτι. Η λεγόμενη «διασταυρούμενη κυριαρχία» δεν αποτελεί από μόνη της ένδειξη προβλήματος.
Υπάρχουν επίσης διαφορετικές μορφές οφθαλμικής κυριαρχίας. Σε μια απλή δοκιμή μπορεί να ελεγχθεί ποιο μάτι χρησιμοποιούμε περισσότερο όταν στοχεύουμε ένα αντικείμενο, όμως αυτό δεν είναι απαραίτητα το ίδιο με το μάτι που κυριαρχεί σε όλες τις λειτουργίες της όρασης.
Η οφθαλμική κυριαρχία είναι επομένως ένα φυσιολογικό χαρακτηριστικό του τρόπου με τον οποίο ο εγκέφαλος οργανώνει τις πληροφορίες που δέχεται από τα δύο μάτια. Δεν σημαίνει ότι το ένα μάτι «δουλεύει» και το άλλο απλώς ακολουθεί. Στην πραγματικότητα, η καλή όραση βασίζεται κυρίως στη συνεργασία και των δύο.
