Μερικές φορές μπορεί να παρατηρήσουμε μια μελανιά στο πόδι, στο χέρι ή σε κάποιο άλλο σημείο του σώματος χωρίς να θυμόμαστε ότι χτυπήσαμε. Στις περισσότερες περιπτώσεις δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας. Μικροτραυματισμοί που συμβαίνουν στην καθημερινότητα μπορεί να περάσουν απαρατήρητοι, ιδιαίτερα όταν είναι πολύ ελαφροί.
Η μελανιά, ή εκχύμωση, δημιουργείται όταν μικρά αιμοφόρα αγγεία κάτω από το δέρμα υποστούν βλάβη και διαρρεύσει μικρή ποσότητα αίματος στους γύρω ιστούς. Επειδή το αίμα δεν βρίσκεται πλέον μέσα στα αγγεία, εμφανίζεται αρχικά μια κοκκινωπή ή μωβ περιοχή. Καθώς ο οργανισμός διασπά και απομακρύνει σταδιακά το αίμα, το χρώμα μπορεί να αλλάξει σε πράσινο, κίτρινο ή καφέ πριν η περιοχή επανέλθει στο φυσιολογικό.
Η εμφάνιση μελανιών γίνεται συχνότερη με την ηλικία. Το δέρμα λεπταίνει και χάνει μέρος του κολλαγόνου και της ελαστικότητάς του, ενώ μειώνεται και ο προστατευτικός λιπώδης ιστός κάτω από το δέρμα. Έτσι, τα μικρά αγγεία μπορεί να τραυματίζονται ευκολότερα ακόμη και από σχετικά μικρή πίεση.
Ορισμένα φάρμακα μπορούν επίσης να αυξήσουν την πιθανότητα εμφάνισης μελανιών. Σε αυτά περιλαμβάνονται φάρμακα που επηρεάζουν την πήξη του αίματος, όπως τα αντιπηκτικά και ορισμένα αντιαιμοπεταλιακά. Κάποια άλλα φάρμακα, όπως τα κορτικοστεροειδή, μπορούν να κάνουν το δέρμα πιο λεπτό και ευάλωτο. Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να διακόψουμε μια θεραπεία επειδή εμφανίστηκε μια μελανιά· οποιαδήποτε αλλαγή στη φαρμακευτική αγωγή πρέπει να γίνεται μόνο με ιατρική καθοδήγηση.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι διατροφικές ελλείψεις μπορούν να επηρεάσουν την κατάσταση των αγγείων ή την πήξη του αίματος. Ωστόσο, μια τυχαία μελανιά δεν αποτελεί από μόνη της ένδειξη ότι υπάρχει έλλειψη κάποιας βιταμίνης.
Χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή όταν οι μελανιές εμφανίζονται πολύ συχνά, είναι μεγάλες ή εμφανίζονται χωρίς προφανή αιτία. Ιδιαίτερα σημαντικό είναι να αξιολογηθεί το σύμπτωμα όταν συνοδεύεται από συχνές ρινορραγίες, αιμορραγία από τα ούλα, πολύ έντονη περίοδο ή μικρές κόκκινες κηλίδες στο δέρμα που δεν υποχωρούν με την πίεση.
Επίσης, αν ξαφνικά αρχίσουν να εμφανίζονται πολλές μελανιές σε διαφορετικά σημεία χωρίς να έχει αλλάξει κάτι στις συνήθειες ή στα φάρμακα, είναι καλό να ενημερωθεί ένας γιατρός. Μπορεί να χρειαστεί ένας απλός αιματολογικός έλεγχος για να αποκλειστούν προβλήματα που επηρεάζουν τα αιμοπετάλια ή την πήξη.
Στις περισσότερες περιπτώσεις, πάντως, μια μεμονωμένη ανεξήγητη μελανιά είναι αποτέλεσμα ενός μικρού τραυματισμού που απλώς δεν θυμόμαστε. Αν όμως το φαινόμενο γίνει συστηματικό ή συνδυαστεί με άλλες αιμορραγικές εκδηλώσεις, δεν πρέπει να αγνοηθεί.
