Όταν ανεβαίνει ο πυρετός, είναι συνηθισμένο να αισθανόμαστε ξαφνικά κρύο και να αρχίζουμε να τρέμουμε, ακόμη και όταν το σώμα μας έχει υψηλότερη θερμοκρασία από το φυσιολογικό. Το φαινόμενο μπορεί να φαίνεται παράδοξο, όμως αποτελεί μέρος του τρόπου με τον οποίο ο οργανισμός ρυθμίζει τη θερμοκρασία του και ανταποκρίνεται σε μια λοίμωξη ή άλλη κατάσταση που προκαλεί πυρετό.
Η θερμοκρασία του σώματος ελέγχεται από τον υποθάλαμο, μια περιοχή του εγκεφάλου που λειτουργεί σαν εσωτερικός θερμοστάτης. Όταν ο οργανισμός αντιλαμβάνεται την παρουσία μιας λοίμωξης, το ανοσοποιητικό σύστημα απελευθερώνει ουσίες που μπορούν να επηρεάσουν αυτόν τον «θερμοστάτη». Ο υποθάλαμος ανεβάζει προσωρινά το επιθυμητό επίπεδο θερμοκρασίας του σώματος.
Εδώ βρίσκεται και η εξήγηση για το ρίγος. Αν, για παράδειγμα, η θερμοκρασία του σώματος είναι 37°C, αλλά ο εγκέφαλος έχει πλέον ορίσει ως νέο στόχο τους 39°C, το σώμα αντιλαμβάνεται ότι είναι πιο κρύο από όσο θα έπρεπε. Έτσι ενεργοποιεί μηχανισμούς για να αυξήσει τη θερμοκρασία.
Ένας από αυτούς είναι το τρέμουλο. Οι μύες συσπώνται και χαλαρώνουν γρήγορα και επαναλαμβανόμενα, δημιουργώντας θερμότητα. Παράλληλα, ο οργανισμός μπορεί να περιορίσει την απώλεια θερμότητας από το δέρμα, προκαλώντας συστολή των αιμοφόρων αγγείων. Για αυτό μπορεί να έχουμε κρύα χέρια και πόδια, ενώ ταυτόχρονα η εσωτερική θερμοκρασία του σώματος αυξάνεται.
Μόλις η θερμοκρασία φτάσει στο νέο επίπεδο που έχει ορίσει ο υποθάλαμος, το αίσθημα του κρύου και το τρέμουλο συνήθως υποχωρούν. Όταν στη συνέχεια ο πυρετός αρχίζει να πέφτει, ο οργανισμός πρέπει να αποβάλει την επιπλέον θερμότητα. Τότε μπορεί να εμφανιστεί έντονη εφίδρωση, καθώς ο ιδρώτας βοηθά στην ψύξη του σώματος.
Το ρίγος, επομένως, δεν σημαίνει ότι η θερμοκρασία του σώματος πέφτει. Αντίθετα, συχνά αποτελεί ένδειξη ότι ο οργανισμός προσπαθεί να την αυξήσει μέχρι το νέο επίπεδο που έχει καθοριστεί.
Ο πυρετός και τα συνοδά συμπτώματα αποτελούν μέρος μιας σύνθετης αντίδρασης του οργανισμού. Ωστόσο, ιδιαίτερα υψηλός ή επίμονος πυρετός, έντονο ρίγος ή συμπτώματα που προκαλούν ανησυχία χρειάζονται ιατρική αξιολόγηση, καθώς η αιτία δεν είναι πάντα η ίδια και η αντιμετώπιση εξαρτάται από την κατάσταση κάθε ανθρώπου.
