Το κόψιμο ενός κρεμμυδιού είναι για πολλούς μια καθημερινή διαδικασία που καταλήγει σχεδόν πάντα στο ίδιο αποτέλεσμα: δάκρυα. Παρότι φαίνεται παράξενο, πρόκειται για έναν φυσικό μηχανισμό άμυνας των ματιών απέναντι σε ερεθιστικές ουσίες.
Όταν κόβουμε το κρεμμύδι, καταστρέφονται τα κύτταρά του και απελευθερώνονται ενώσεις που, μέσω μιας σειράς χημικών αντιδράσεων, δημιουργούν μια πτητική ουσία. Αυτή φτάνει γρήγορα στην επιφάνεια του ματιού και ερεθίζει τους αισθητικούς υποδοχείς του κερατοειδούς.
Το νευρικό σύστημα αντιλαμβάνεται τον ερεθισμό και ενεργοποιεί τους δακρυϊκούς αδένες. Έτσι παράγονται περισσότερα δάκρυα, τα οποία βοηθούν να απομακρυνθεί η ερεθιστική ουσία από την επιφάνεια του ματιού.
Τα δάκρυα δεν είναι όλα ίδια. Τα βασικά δάκρυα διατηρούν τα μάτια υγρά και προστατευμένα, ενώ τα αντανακλαστικά δάκρυα παράγονται σε μεγαλύτερη ποσότητα όταν το μάτι ερεθίζεται. Στην περίπτωση του κρεμμυδιού, πρόκειται κυρίως για μια τέτοια αντανακλαστική αντίδραση.
Υπάρχουν μερικοί τρόποι για να περιοριστεί το φαινόμενο. Το κρεμμύδι μπορεί να τοποθετηθεί για λίγο στο ψυγείο πριν κοπεί, ενώ βοηθά και ένα κοφτερό μαχαίρι, επειδή προκαλεί μικρότερη καταστροφή των κυττάρων του. Ο καλός αερισμός της κουζίνας μπορεί επίσης να μειώσει την ποσότητα των ερεθιστικών ουσιών που φτάνουν στα μάτια.
Το σημαντικό είναι ότι τα δάκρυα αυτά αποτελούν φυσιολογική άμυνα και όχι ένδειξη ότι υπάρχει κάποιο πρόβλημα στα μάτια. Αντίθετα, δείχνουν ότι ο οργανισμός διαθέτει έναν αποτελεσματικό μηχανισμό προστασίας από χημικούς ερεθισμούς.
