Δύο όργανα σε σχήμα φασολιού εργάζονται αδιάκοπα για να διατηρούν την εσωτερική ισορροπία του οργανισμού. Τα νεφρά φιλτράρουν το αίμα, απομακρύνουν άχρηστες ουσίες μέσω των ούρων και ρυθμίζουν την ποσότητα νερού, ηλεκτρολυτών και οξέων στο σώμα.
Ο ρόλος τους, ωστόσο, δεν περιορίζεται στην παραγωγή ούρων. Συμμετέχουν στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης, παράγουν ορμόνες που βοηθούν στον σχηματισμό ερυθρών αιμοσφαιρίων και ενεργοποιούν τη βιταμίνη D, η οποία είναι σημαντική για την υγεία των οστών.
Η χρόνια νεφρική νόσος αναπτύσσεται όταν η λειτουργία των νεφρών μειώνεται ή υπάρχουν ενδείξεις νεφρικής βλάβης που επιμένουν για τουλάχιστον τρεις μήνες. Συχνά εξελίσσεται χωρίς σαφή συμπτώματα στα πρώτα στάδια. Όταν προχωρήσει, μπορεί να εμφανιστούν κόπωση, πρήξιμο στα πόδια, αλλαγές στην ούρηση, ναυτία ή δυσκολία στη συγκέντρωση.
Ο σακχαρώδης διαβήτης και η υπέρταση αποτελούν σημαντικές αιτίες νεφρικής βλάβης. Για τον λόγο αυτό, ο έλεγχος και η σωστή αντιμετώπισή τους συμβάλλουν ουσιαστικά στην προστασία των νεφρών.
Η πρόληψη περιλαμβάνει ισορροπημένη διατροφή, περιορισμό του υπερβολικού αλατιού, σωματική δραστηριότητα, αποφυγή του καπνίσματος και διατήρηση υγιούς σωματικού βάρους. Η επαρκής πρόσληψη υγρών είναι σημαντική, αλλά η ιδανική ποσότητα διαφέρει ανάλογα με τις ανάγκες και τις παθήσεις κάθε ανθρώπου.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στη χρήση φαρμάκων. Τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη, όπως η ιβουπροφαίνη, μπορούν να επιβαρύνουν τους νεφρούς σε ορισμένες συνθήκες, ειδικά όταν χρησιμοποιούνται συχνά, σε μεγάλες δόσεις ή κατά τη διάρκεια αφυδάτωσης. Δεν πρέπει, ωστόσο, να διακόπτεται συνταγογραφημένη αγωγή χωρίς ιατρική καθοδήγηση.
Ο έλεγχος της νεφρικής λειτουργίας γίνεται με εξετάσεις αίματος, όπως η κρεατινίνη και ο εκτιμώμενος ρυθμός σπειραματικής διήθησης, καθώς και με εξετάσεις ούρων για την ανίχνευση λευκωματίνης. Οι εξετάσεις αυτές είναι ιδιαίτερα χρήσιμες σε άτομα με διαβήτη, υπέρταση ή άλλους παράγοντες κινδύνου.
Η φροντίδα των νεφρών δεν απαιτεί ακραίες δίαιτες ή «αποτοξινωτικά» σκευάσματα. Βασίζεται κυρίως στον έλεγχο των παραγόντων κινδύνου και στην έγκαιρη αναγνώριση πιθανών προβλημάτων.
