Ένας έντονος πόνος στη μέση ή στο πλάι, που μπορεί να επεκτείνεται προς την κοιλιά ή τη βουβωνική χώρα, ενδέχεται να οφείλεται σε πέτρα στα νεφρά. Ο πόνος συχνά εμφανίζεται σε κύματα και μπορεί να συνοδεύεται από ναυτία, εμετό ή αίμα στα ούρα.
Οι νεφρικοί λίθοι σχηματίζονται όταν ορισμένες ουσίες των ούρων, όπως το ασβέστιο και τα οξαλικά, συγκεντρώνονται σε τέτοιο βαθμό ώστε να δημιουργούν κρυστάλλους. Με τον χρόνο, οι κρύσταλλοι μπορεί να μεγαλώσουν και να σχηματίσουν λίθους. Δεν έχουν όλοι οι λίθοι την ίδια σύσταση, γι’ αυτό και η πρόληψη προσαρμόζεται στον τύπο τους.
Ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες κινδύνου είναι η ανεπαρκής πρόσληψη υγρών. Όταν τα ούρα είναι πολύ συμπυκνωμένα, διευκολύνεται ο σχηματισμός κρυστάλλων. Η επαρκής κατανάλωση νερού, κατανεμημένη μέσα στην ημέρα, μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο σε πολλούς ανθρώπους. Οι ανάγκες αυξάνονται με τη ζέστη και την έντονη σωματική δραστηριότητα, αλλά όσοι έχουν ιατρικό περιορισμό υγρών πρέπει να ακολουθούν τις οδηγίες του γιατρού τους.
Η διατροφή παίζει επίσης ρόλο. Η υπερβολική πρόσληψη αλατιού μπορεί να αυξήσει την αποβολή ασβεστίου στα ούρα. Αντίθετα, η αυθαίρετη αποφυγή τροφών που περιέχουν ασβέστιο δεν συνιστάται, καθώς το φυσιολογικό διατροφικό ασβέστιο μπορεί να συμβάλλει στη μείωση της απορρόφησης οξαλικών στο έντερο. Για ορισμένους ασθενείς χρειάζεται περιορισμός συγκεκριμένων τροφών, ανάλογα με τη σύσταση των λίθων και τα αποτελέσματα των εξετάσεων.
Η διάγνωση βασίζεται στο ιστορικό, στις εξετάσεις ούρων και αίματος και, όταν χρειάζεται, σε απεικονιστικό έλεγχο. Μικρές πέτρες μπορεί να αποβληθούν αυτόματα, ενώ μεγαλύτερες ενδέχεται να απαιτούν φαρμακευτική ή επεμβατική αντιμετώπιση.
Ο έντονος πόνος με πυρετό ή ρίγος, η αδυναμία ούρησης ή ο επίμονος εμετός χρειάζονται επείγουσα ιατρική αξιολόγηση. Ειδικά όταν υπάρχει απόφραξη μαζί με λοίμωξη, η καθυστέρηση μπορεί να είναι επικίνδυνη.
