Οι φυτικές στερόλες είναι φυσικές ουσίες που βρίσκονται σε τρόφιμα φυτικής προέλευσης και παρουσιάζουν χημική δομή παρόμοια με εκείνη της χοληστερόλης. Αυτή η ομοιότητα εξηγεί και τον τρόπο με τον οποίο μπορούν να συμβάλουν στη ρύθμιση της χοληστερόλης στο αίμα. Αν και δεν παράγονται από τον ανθρώπινο οργανισμό, προσλαμβάνονται μέσω της διατροφής και μπορούν να αποτελέσουν μέρος μιας ισορροπημένης διατροφικής προσέγγισης για την καρδιαγγειακή υγεία.
Πώς επηρεάζουν τη χοληστερόλη;
Η βασική δράση των φυτικών στερολών εκδηλώνεται στο λεπτό έντερο, όπου πραγματοποιείται η απορρόφηση των λιπών και της χοληστερόλης. Οι φυτικές στερόλες ανταγωνίζονται τη χοληστερόλη για την ενσωμάτωσή τους σε μικροσκοπικές δομές που διευκολύνουν τη μεταφορά της μέσα στο εντερικό περιβάλλον. Με αυτόν τον τρόπο, μειώνεται η ποσότητα χοληστερόλης που απορροφάται και ένα μεγαλύτερο μέρος της αποβάλλεται μέσω των κοπράνων.
Ως αποτέλεσμα, η ποσότητα της χοληστερόλης που φτάνει στο αίμα μπορεί να περιοριστεί, ιδιαίτερα όσον αφορά την LDL χοληστερόλη, η οποία είναι γνωστή ως «κακή» χοληστερόλη. Η επίδραση εξαρτάται από την ποσότητα των φυτικών στερολών που καταναλώνονται και από τις συνολικές διατροφικές συνήθειες.
Σε ποιες τροφές βρίσκονται;
Μικρές ποσότητες φυτικών στερολών υπάρχουν φυσικά στα φυτικά έλαια, στους ξηρούς καρπούς, στους σπόρους, στα όσπρια και στα δημητριακά ολικής άλεσης. Η κατανάλωση αυτών των τροφίμων συμβάλλει στην πρόσληψή τους, μαζί με άλλα πολύτιμα θρεπτικά συστατικά, όπως οι φυτικές ίνες και τα ακόρεστα λιπαρά.
Παράλληλα, στην αγορά κυκλοφορούν εμπλουτισμένα προϊόντα, όπως ορισμένες μαργαρίνες και γαλακτοκομικά προϊόντα, στα οποία έχουν προστεθεί φυτικές στερόλες σε μεγαλύτερες ποσότητες. Αυτά δεν είναι απαραίτητα για όλους και χρειάζεται να καταναλώνονται σύμφωνα με τις οδηγίες της συσκευασίας.
Τι χρειάζεται προσοχή;
Η συστηματική πρόσληψη περίπου 1,5 έως 3 γραμμαρίων φυτικών στερολών ημερησίως μέσω εμπλουτισμένων τροφίμων μπορεί να μειώσει την LDL χοληστερόλη, συνήθως κατά περίπου 7% έως 12%, ανάλογα με την ποσότητα και τις ατομικές συνθήκες. Ωστόσο, η μείωση της χοληστερόλης δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι περιορίζεται στον ίδιο βαθμό ο κίνδυνος εμφράγματος ή εγκεφαλικού επεισοδίου.
Τα εμπλουτισμένα προϊόντα δεν αντικαθιστούν τη φαρμακευτική αγωγή όταν αυτή είναι απαραίτητη. Επιπλέον, τα άτομα με τη σπάνια κληρονομική πάθηση σιτοστερολαιμία πρέπει να αποφεύγουν την αυξημένη πρόσληψη φυτικών στερολών. Για τους περισσότερους ανθρώπους, η βάση παραμένει μια ισορροπημένη διατροφή με λαχανικά, φρούτα, όσπρια, ξηρούς καρπούς και δημητριακά ολικής άλεσης.
