Μια μικρή, στρογγυλή πληγή στο εσωτερικό του στόματος μπορεί να προκαλεί δυσανάλογα έντονη ενόχληση όταν τρώμε, μιλάμε ή βουρτσίζουμε τα δόντια μας. Οι άφθες είναι συχνές, επώδυνες πληγές που εμφανίζονται συνήθως στα μαλακά τμήματα του στόματος και διαφέρουν από τις βλάβες που προκαλεί ο επιχείλιος έρπης.
Οι άφθες έχουν συχνά λευκό ή κιτρινωπό κέντρο και κοκκινωπό περίγραμμα. Μπορεί να εμφανιστούν στη γλώσσα, στο εσωτερικό των χειλιών και των παρειών ή στη βάση των ούλων. Δεν είναι μεταδοτικές και συνήθως επουλώνονται από μόνες τους μέσα σε μία έως δύο εβδομάδες.
Η ακριβής αιτία δεν είναι πάντα γνωστή. Σε ορισμένους ανθρώπους, οι πληγές εμφανίζονται μετά από μικροτραυματισμούς, όπως ένα δάγκωμα στο εσωτερικό του μάγουλου ή το τρίψιμο από ορθοδοντικά μηχανήματα. Άλλοι πιθανοί παράγοντες είναι το στρες, οι ορμονικές μεταβολές και η οικογενειακή προδιάθεση.
Οι επαναλαμβανόμενες ή ιδιαίτερα σοβαρές άφθες μπορεί να συνδέονται με ελλείψεις σιδήρου, βιταμίνης Β12 ή φυλλικού οξέος. Σε ορισμένες περιπτώσεις εμφανίζονται στο πλαίσιο παθήσεων που επηρεάζουν το πεπτικό σύστημα ή την άμυνα του οργανισμού. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε άφθα υποδηλώνει κάποιο πρόβλημα υγείας.
Για να μειωθεί ο πόνος, βοηθά η αποφυγή πολύ όξινων, πικάντικων ή σκληρών τροφών που ερεθίζουν την περιοχή. Οι μαλακές τροφές και τα δροσερά υγρά μπορεί να κάνουν το φαγητό πιο άνετο. Η στοματική υγιεινή πρέπει να συνεχίζεται με μαλακή οδοντόβουρτσα, χωρίς έντονο τρίψιμο της πληγής.
Ορισμένα τοπικά σκευάσματα μπορούν να ανακουφίσουν τα συμπτώματα, ενώ σε πιο σοβαρές περιπτώσεις ο γιατρός ή ο οδοντίατρος μπορεί να συστήσει ειδική αγωγή. Δεν πρέπει να εφαρμόζονται πάνω στην πληγή ερεθιστικές ουσίες ή αυτοσχέδια μείγματα που μπορεί να προκαλέσουν εγκαύματα.
Εάν μια πληγή δεν επουλώνεται μέσα σε δύο εβδομάδες, είναι ασυνήθιστα μεγάλη, επανεμφανίζεται πολύ συχνά ή συνοδεύεται από πυρετό και δυσκολία στην κατάποση, χρειάζεται αξιολόγηση. Η σωστή διάγνωση βοηθά να αποκλειστούν άλλες αιτίες στοματικών ελκών και να επιλεγεί η κατάλληλη αντιμετώπιση.
