Το στρες αποτελεί έναν φυσιολογικό μηχανισμό που βοηθά τον οργανισμό να ανταποκριθεί σε απαιτητικές ή απειλητικές καταστάσεις. Όταν όμως διαρκεί για μεγάλο χρονικό διάστημα, το σώμα παραμένει συχνά σε κατάσταση αυξημένης ετοιμότητας. Αυτή η παρατεταμένη ενεργοποίηση μπορεί να επηρεάσει πολλές λειτουργίες, από τον ύπνο και την πέψη μέχρι την καρδιαγγειακή και την ανοσοποιητική λειτουργία.
Όταν ο εγκέφαλος αντιλαμβάνεται μια απειλή, ενεργοποιείται το σύστημα «μάχης ή φυγής». Οι ορμόνες αδρεναλίνη και κορτιζόλη αυξάνονται, η καρδιά χτυπά ταχύτερα, η αναπνοή επιταχύνεται και αυξάνεται η παροχή αίματος στους μυς. Πρόκειται για μια χρήσιμη αντίδραση όταν χρειάζεται άμεση δράση. Το πρόβλημα μπορεί να εμφανιστεί όταν το στρεσογόνο ερέθισμα δεν υποχωρεί.
Η παρατεταμένη έκκριση κορτιζόλης και η συνεχής ενεργοποίηση του νευρικού συστήματος μπορούν να επηρεάσουν τον ύπνο. Ένα άτομο μπορεί να δυσκολεύεται να αποκοιμηθεί, να ξυπνά συχνά ή να αισθάνεται ότι δεν ξεκουράζεται επαρκώς. Η έλλειψη καλού ύπνου με τη σειρά της μπορεί να κάνει την αντιμετώπιση του στρες ακόμη δυσκολότερη, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο.
Το πεπτικό σύστημα επηρεάζεται επίσης. Το στρες μπορεί να μεταβάλει την κινητικότητα του εντέρου και να προκαλέσει σε ορισμένους ανθρώπους συμπτώματα όπως φούσκωμα, κοιλιακή δυσφορία, διάρροια ή δυσκοιλιότητα. Παράλληλα, μπορεί να επηρεάσει την όρεξη και τις διατροφικές επιλογές.
Σε βάθος χρόνου, το χρόνιο στρες συνδέεται επίσης με επιβαρυντικές επιδράσεις στο καρδιαγγειακό σύστημα. Η αρτηριακή πίεση και οι καρδιακοί παλμοί μπορεί να αυξάνονται προσωρινά κατά τη διάρκεια στρεσογόνων καταστάσεων, ενώ η μακροχρόνια έκθεση σε στρες αποτελεί έναν από τους παράγοντες που σχετίζονται με αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο.
Επηρεάζεται ακόμη η διάθεση και η συγκέντρωση. Η συνεχής ανησυχία μπορεί να κάνει δυσκολότερη την εστίαση, να προκαλέσει ευερεθιστότητα και να μειώσει την αίσθηση ενέργειας.
Η αντιμετώπιση του παρατεταμένου στρες δεν βασίζεται σε μία μόνο λύση. Ο επαρκής ύπνος, η τακτική σωματική δραστηριότητα, η ισορροπημένη διατροφή, τα διαλείμματα και η επαφή με ανθρώπους που προσφέρουν υποστήριξη μπορούν να βοηθήσουν. Όταν το στρες γίνεται επίμονο και επηρεάζει σημαντικά την καθημερινότητα ή τη λειτουργικότητα, είναι σημαντικό να αναζητηθεί βοήθεια από επαγγελματία υγείας.
