Το νερό αποτελεί βασικό συστατικό του ανθρώπινου σώματος και είναι απαραίτητο για τη μεταφορά θρεπτικών συστατικών, τη ρύθμιση της θερμοκρασίας και την απομάκρυνση άχρηστων ουσιών. Για να λειτουργούν σωστά τα όργανα, ο οργανισμός χρειάζεται να διατηρεί μια σχετικά σταθερή ισορροπία ανάμεσα στα υγρά που προσλαμβάνει και σε εκείνα που χάνει. Όταν αυτή η ισορροπία διαταράσσεται, μπορεί να επηρεαστούν πολλές λειτουργίες, από την κυκλοφορία του αίματος μέχρι τη λειτουργία του εγκεφάλου.
Η αφυδάτωση εμφανίζεται όταν οι απώλειες υγρών υπερβαίνουν την πρόσληψη. Μπορεί να προκληθεί από έντονη εφίδρωση, υψηλές θερμοκρασίες, πυρετό, εμετούς ή διάρροια, αλλά και από ανεπαρκή κατανάλωση νερού. Στα αρχικά στάδια μπορεί να εμφανιστούν δίψα, ξηροστομία, σκουρόχρωμα ούρα και μειωμένη συχνότητα ούρησης. Όταν η απώλεια υγρών είναι μεγαλύτερη, μπορεί να παρουσιαστούν ζάλη, έντονη αδυναμία, ταχυκαρδία και πτώση της αρτηριακής πίεσης.
Το νερό είναι εξίσου σημαντικό και για τη ρύθμιση της θερμοκρασίας. Όταν αυξάνεται η θερμοκρασία του σώματος, η εφίδρωση βοηθά στην αποβολή θερμότητας. Αν, όμως, οι απώλειες δεν αναπληρώνονται, ο οργανισμός μπορεί να δυσκολευτεί να διατηρήσει φυσιολογική θερμοκρασία, ιδιαίτερα κατά την άσκηση ή την παρατεταμένη έκθεση σε ζέστη.
Η διαταραχή μπορεί να εμφανιστεί και προς την αντίθετη κατεύθυνση, όταν συσσωρεύονται υπερβολικά υγρά. Αυτό μπορεί να συμβεί σε ορισμένα καρδιακά, νεφρικά ή ηπατικά νοσήματα. Η κατακράτηση υγρών μπορεί να εκδηλωθεί με πρήξιμο στα πόδια ή στους αστραγάλους, αύξηση του σωματικού βάρους μέσα σε σύντομο διάστημα ή δύσπνοια. Τα συμπτώματα αυτά δεν πρέπει να αποδίδονται αυτόματα σε απλή κατανάλωση αλατιού, καθώς μπορεί να απαιτούν ιατρική διερεύνηση.
Η ισορροπία των υγρών ρυθμίζεται κυρίως από τους νεφρούς, το νευρικό σύστημα και ορμόνες που ελέγχουν την κατακράτηση ή την αποβολή νερού και νατρίου. Γι’ αυτό, η ποσότητα νερού που χρειάζεται κάθε άνθρωπος διαφέρει ανάλογα με τη σωματική δραστηριότητα, το κλίμα, τη διατροφή και την κατάσταση της υγείας του.
Η τακτική πρόσληψη υγρών μέσα στην ημέρα και η αναπλήρωση των απωλειών κατά την έντονη εφίδρωση βοηθούν στη διατήρηση της ισορροπίας. Ωστόσο, η υπερβολική κατανάλωση νερού σε σύντομο χρονικό διάστημα μπορεί επίσης να γίνει επικίνδυνη. Η σωστή ενυδάτωση δεν σημαίνει ότι πρέπει όλοι να πίνουν την ίδια ποσότητα, αλλά ότι οι ανάγκες του οργανισμού πρέπει να καλύπτονται χωρίς υπερβολές.
Όταν εμφανίζονται έντονη σύγχυση, λιποθυμία, σοβαρή δύσπνοια ή άλλα ανησυχητικά συμπτώματα, απαιτείται άμεση ιατρική αξιολόγηση.
