Η μετάβαση από το ζεστό στο κρύο νερό μπορεί να προκαλέσει μια εντυπωσιακά γρήγορη αντίδραση στο σώμα. Μόλις το κρύο νερό αγγίξει το δέρμα, αισθανόμαστε αμέσως την αλλαγή της θερμοκρασίας και μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα μπορεί να εμφανιστούν ανατριχίλα, αίσθηση έντονου κρύου ή ακόμη και προσωρινό μούδιασμα. Πίσω από αυτές τις αντιδράσεις βρίσκεται ένας μηχανισμός που βοηθά το σώμα να περιορίσει την απώλεια θερμότητας.
Στο δέρμα υπάρχουν ειδικοί αισθητήρες που αντιλαμβάνονται τη θερμοκρασία. Όταν η επιφάνεια του σώματος έρθει ξαφνικά σε επαφή με πολύ πιο κρύο νερό, οι αισθητήρες αυτοί ενεργοποιούνται και στέλνουν γρήγορα πληροφορίες στο νευρικό σύστημα. Ο εγκέφαλος αντιλαμβάνεται ότι υπάρχει απότομη μεταβολή και ενεργοποιεί μηχανισμούς θερμορρύθμισης.
Μία από τις πρώτες αντιδράσεις είναι η συστολή των μικρών αιμοφόρων αγγείων που βρίσκονται κοντά στην επιφάνεια του δέρματος. Με αυτόν τον τρόπο μειώνεται προσωρινά η ροή αίματος προς την επιφάνεια και περιορίζεται η απώλεια θερμότητας από το σώμα προς το περιβάλλον. Γι’ αυτό το δέρμα μπορεί να φαίνεται πιο ωχρό ή να αποκτά διαφορετική απόχρωση όταν κρυώνουμε.
Παράλληλα, μπορεί να εμφανιστεί ανατριχίλα. Οι μικροσκοπικοί μύες που βρίσκονται στη βάση των τριχών συσπώνται, με αποτέλεσμα οι τρίχες να σηκώνονται και να δημιουργούνται μικρά εξογκώματα στην επιφάνεια του δέρματος. Στους ανθρώπους ο μηχανισμός αυτός δεν είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικός στη διατήρηση της θερμότητας, αποτελεί όμως κατάλοιπο ενός παλαιότερου μηχανισμού που ήταν πιο χρήσιμος στα ζώα με πυκνό τρίχωμα.
Το αίσθημα του κρύου μπορεί επίσης να γίνει ιδιαίτερα έντονο επειδή το νερό απομακρύνει θερμότητα από το δέρμα πολύ πιο αποτελεσματικά από τον αέρα. Γι’ αυτό ένα κρύο ντους μπορεί να μας φαίνεται πολύ πιο απότομο από μια απλή έκθεση σε κρύο αέρα της ίδιας περίπου θερμοκρασίας.
Όσο παραμένουμε στο κρύο, το σώμα συνεχίζει να προσαρμόζεται. Αν η έκθεση είναι παρατεταμένη, μπορεί να ενεργοποιηθούν και άλλοι μηχανισμοί παραγωγής θερμότητας, όπως το ρίγος, κατά το οποίο οι μύες συσπώνται γρήγορα και ακούσια.
Όταν επιστρέψουμε σε θερμότερο περιβάλλον, τα αγγεία του δέρματος σταδιακά διαστέλλονται και η κυκλοφορία στην επιφάνεια αυξάνεται ξανά. Έτσι, η θερμοκρασία του δέρματος επανέρχεται σταδιακά, αποκαλύπτοντας πόσο γρήγορα μπορεί το σώμα να αντιδρά σε μια ξαφνική αλλαγή του περιβάλλοντος.
