Ένα βίντεο με γρήγορες εναλλαγές, ένα παιχνίδι στον υπολογιστή ή ακόμη και η παρακολούθηση ενός κινούμενου τοπίου από το παράθυρο μπορεί, σε ορισμένους ανθρώπους, να προκαλέσει ζάλη, ναυτία ή πονοκέφαλο. Το φαινόμενο σχετίζεται με τον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλος συνδυάζει τις πληροφορίες που λαμβάνει από τα μάτια, το έσω αυτί και το σώμα.
Το αιθουσαίο σύστημα, που βρίσκεται στο εσωτερικό του αυτιού, ενημερώνει τον εγκέφαλο για την κίνηση και τη θέση του κεφαλιού. Παράλληλα, τα μάτια μεταφέρουν πληροφορίες σχετικά με το τι κινείται μέσα στο οπτικό μας πεδίο. Υπό φυσιολογικές συνθήκες, τα δύο αυτά συστήματα στέλνουν πληροφορίες που συμφωνούν μεταξύ τους.
Όταν, όμως, κοιτάζουμε για πολλή ώρα μια κινούμενη εικόνα, μπορεί να δημιουργηθεί μια ασυμφωνία. Για παράδειγμα, σε ένα βιντεοπαιχνίδι ή σε μια ταινία με έντονη κίνηση, τα μάτια μπορεί να «αντιλαμβάνονται» ότι το σώμα κινείται γρήγορα, ενώ το αιθουσαίο σύστημα και οι μύες ενημερώνουν τον εγκέφαλο ότι στην πραγματικότητα παραμένουμε ακίνητοι. Ο εγκέφαλος καλείται να επεξεργαστεί αντικρουόμενα μηνύματα και αυτή η σύγχυση μπορεί να οδηγήσει σε συμπτώματα που θυμίζουν ναυτία λόγω κίνησης.
Η ένταση του φαινομένου διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο. Παίζουν ρόλο η διάρκεια της έκθεσης, η ταχύτητα της εικόνας, η απόσταση από την οθόνη, το οπτικό πεδίο και η ευαισθησία κάθε οργανισμού. Μεγάλες οθόνες, γρήγορες κινήσεις της κάμερας και συνεχείς αλλαγές κατεύθυνσης μπορεί να επιβαρύνουν περισσότερο ορισμένους θεατές.
Σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστούν επίσης κόπωση των ματιών, δυσκολία συγκέντρωσης ή πονοκέφαλος. Η κατάσταση συνήθως υποχωρεί όταν σταματήσει το ερέθισμα και το σύστημα ισορροπίας επανέλθει σε φυσιολογική λειτουργία.
Μερικές απλές πρακτικές μπορούν να περιορίσουν την ενόχληση. Τα συχνά διαλείμματα από την οθόνη, η σωστή απόσταση θέασης, ο καλός φωτισμός και η αποφυγή υπερβολικά γρήγορων οπτικών εφέ μπορούν να βοηθήσουν.
Η ζάλη από κινούμενες εικόνες, επομένως, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχει κάποιο πρόβλημα στα μάτια. Συχνά αποτελεί αποτέλεσμα της προσπάθειας του εγκεφάλου να συμφιλιώσει διαφορετικές πληροφορίες για την κίνηση και τη θέση του σώματος.
